Overzicht van alle EU-regelgeving voor vervoer en recycling van lithium‑accu’s 2026

Lithium-accu’s zijn onmisbaar in elektrische mobiliteit – van elektrische fietsen en scooters tot elektrische voertuigen. De Europese Unie heeft een uitgebreid kader opgesteld om het vervoer veilig te laten verlopen en grondstoffen efficiënt te hergebruiken. Hieronder lees je wat je in 2026 moet weten over de relevante regelgeving en verplichte maatregelen.

Van richtlijn naar verordening: overzicht van EU-wetgeving

Batterijrichtlijn (2006/66/EG)

De oorspronkelijke Batterijrichtlijn uit 2006 legde de basis voor inzameling, recycling en beperking van schadelijke stoffen. Lidstaten moesten:

• Maximale niveaus voor zware metalen zoals kwik, cadmium en lood vaststellen;
• Inzamelsystemen opzetten voor oude accu’s;
• Jaarlijkse inzamelquota behalen (25% in 2012, 45% in 2016).

Deze richtlijn is inmiddels grotendeels vervangen door de nieuwe EU-Batterijverordening. De belangrijkste bepalingen zijn sinds 18 augustus 2025 ingetrokken, met overgangsregelingen voor specifieke onderdelen.

Nieuwe EU-Batterijverordening (EU 2023/1542)

Sinds 18 februari 2024 wordt de nieuwe EU-Batterijverordening gefaseerd toegepast. Deze verordening geldt rechtstreeks in alle EU-lidstaten, zonder dat de volledige regelgeving eerst in nationale wetgeving hoeft te worden omgezet. Belangrijke punten:

• De volledige levenscyclus (winning, productie, gebruik, recycling) wordt met uniform beleid geregeld.
• Er gelden beperkingen voor gevaarlijke stoffen zoals kwik, cadmium en lood, naast bestaande Europese regels zoals REACH.
• Vanaf 18 februari 2027 wordt een digitaal batterijpaspoort verplicht voor LMT-accu’s (zoals fietsaccu’s), accu’s voor elektrische voertuigen en industriële accu’s met een capaciteit van meer dan 2 kWh.
• Voor bepaalde batterijcategorieën worden eisen aan de CO₂-voetafdruk gefaseerd ingevoerd. Deze verplichtingen gelden niet sinds februari 2025 voor alle fietsaccu’s.

Lees hier meer over de Batterijenverordening.

Recycling en hergebruik: de circulaire doelstellingen

Recyclingefficiëntie en grondstofterugwinning

De verordening stelt duidelijke doelstellingen:

De percentages voor gerecycled materiaal gelden voor de batterijcategorieën die onder deze specifieke verplichting vallen, waaronder bepaalde industriële accu’s en accu’s voor elektrische voertuigen. Ze gelden niet automatisch voor alle fietsaccu’s.

Voor gebruikte LMT-accu’s, waaronder fietsaccu’s, gelden daarnaast afzonderlijke inzameldoelstellingen van 51% eind 2028 en 61% eind 2031.

Op nationaal niveau geldt dat producenten verantwoordelijk zijn voor de financiering van de inzameling en verwerking van afgedankte accu’s.

Producentenverantwoordelijkheid en rapportageplicht

Sinds augustus 2025 gelden uitgebreidere verplichtingen voor fabrikanten en importeurs die accu’s op de Europese markt brengen. Deze hebben onder andere betrekking op:

• Inzameling van gebruikte accu’s;
• Financiële verantwoordelijkheid daarvoor;
• Rapportages over inzameling en recycling;
• Registratie en informatieverstrekking volgens de geldende regels.

Daarnaast zijn er verplichtingen voor zorgvuldig ketenbeheer (due diligence) bij de winning en verwerking van bepaalde grondstoffen. De toepassing van deze specifieke verplichtingen is uitgesteld tot 18 augustus 2027 en kent uitzonderingen, onder andere afhankelijk van de omvang van de onderneming.

Vervoer van lithium-accu’s: veiligheid en grensoverschrijding

EU-regels voor vervoersveiligheid

Het vervoer van lithium-accu’s valt onder internationale voorschriften voor gevaarlijke stoffen, waaronder ADR voor vervoer over de weg. Binnen de EU worden deze regels via Europese en nationale wetgeving toegepast.

Belangrijke aandachtspunten:

• Een maximale laadgrens van 30% geldt niet algemeen voor het vervoer van lithium-accu’s over land, lucht en zee. De eisen verschillen per vervoerswijze en type zending.
• Accu’s moeten veilig worden verpakt en beschermd tegen kortsluiting en mechanische schade.
• Voor beschadigde of defecte lithium-accu’s kunnen aanvullende verpakkings- en vervoerseisen gelden.

Bij professioneel vervoer moet worden gecontroleerd welke UN-classificatie, verpakking, etikettering en documentatie van toepassing zijn.

Internationale aanvulling via IATA/ICAO

Voor internationaal luchttransport gelden aanvullende voorschriften van ICAO en IATA.

Voor bepaalde lithium-ionzendingen geldt een maximale laadstatus van 30%. Sinds 1 januari 2026 is deze grens ook verplicht voor bepaalde lithium-ionaccu’s die samen met apparatuur worden verpakt, tenzij de vereiste toestemming is verkregen.

De precieze eisen hangen af van de classificatie, de verpakkingsinstructie en de manier waarop de accu wordt vervoerd. Accu’s die niet aan de toepasselijke voorwaarden voldoen, kunnen voor luchttransport worden geweigerd.

Invoering, sancties en handhaving

• Sinds augustus 2025 gelden belangrijke onderdelen van de nieuwe producentenverantwoordelijkheid. Lidstaten moeten zorgen voor passende nationale uitvoerings- en handhavingsregels.
• Sancties moeten effectief, proportioneel en afschrikwekkend zijn en worden door nationale autoriteiten vastgesteld.
• Vanaf 18 februari 2027 wordt het digitale batterijpaspoort verplicht voor de aangewezen batterijcategorieën. De gegevens moeten volgens Europese eisen toegankelijk en uitwisselbaar zijn.

De verplichtingen worden gefaseerd ingevoerd. Niet alle eisen uit de Batterijverordening zijn daarom al in 2026 van toepassing.

Wat verandert er concreet voor gebruikers en bedrijven?

Voor aanbieders van fietsaccu’s en bijbehorende laders betekent dit:

• Bij verkoop of import in de EU moet je rekening houden met de geldende product-, informatie- en registratieverplichtingen. Voor nieuwe LMT-accu’s wordt vanaf 18 februari 2027 ook het digitale batterijpaspoort verplicht.
• Producenten en importeurs moeten voldoen aan de toepasselijke regels voor inzameling, rapportage en recycling.
• Transparantie over materiaalgebruik, CO₂-voetafdruk en gerecycled materiaal wordt voor verschillende batterijcategorieën steeds belangrijker.
• Logistiek bij verhuur of vervoer van fietsaccu’s vereist veilige verpakking en naleving van de toepasselijke vervoersregels. Een laadgrens van 30% geldt niet voor iedere vervoerssituatie.

Voor particuliere gebruikers verandert er vooral iets op het gebied van informatie en inzameling. Afgedankte fietsaccu’s moeten via geschikte inzamelpunten worden ingeleverd en mogen niet bij het gewone huisvuil.

Naar een circulaire en veilige toekomst voor fietsaccu’s

De Europese regelgeving vormt een robuuste, levenscyclusgerichte aanpak voor lithium-accu’s. Door strengere definities, rapportageverplichtingen, recyclingdoelstellingen en verplichte digitale paspoorten ontstaat een circulaire, veilige en transparante markt.

Voor leveranciers en gebruikers van fietsaccu’s betekent dit: meebewegen met labels, logistiek, inzameling en veilige vervoersprincipes is essentieel.

Zo helpen we samen de EU-doelen te halen en bouwen we aan duurzame en veilige mobiliteit.